مبحث ۱۹ پنج ویرایش شد، ولی اتلاف انرژی ساختمان‌ها ادامه دارد

با وجود پنج ویرایش مبحث ۱۹ مقررات ملی ساختمان، اتلاف انرژی در ساختمان‌ها هنوز از چالش‌های جدی مصرف گاز کشور است. به گزارش خبرگزاری تسنیم، که روز ۸ آبان ۱۴۰۵ و با قلم خبرنگار اقتصادی بدون ذکر نام منتشر شد، مبحث ۱۹ از اوایل دهه ۷۰ شمسی وارد فاز تدوین و ویرایش شده و حدود ۳۵ سال از آغاز آن می‌گذرد. گزارش بیشتر پرسش مطرح می‌کند تا آمار بدهد: ارقام اتلاف یا صرفه‌جویی، نتایج هیچ ارزیابی رسمی از اجرای مبحث و تفاوت‌های ویرایش‌ها در آن نیامده است.

ساختمان و مصرف انرژی

بر اساس گزارش، ساختمان‌ها از مصرف‌کنندگان عمده انرژی‌اند و متن به کیفیت طراحی، مصالح، عایق‌کاری دیوارها و سقف‌ها، پنجره‌ها و عملکرد تأسیسات گرمایشی و سرمایشی اشاره می‌کند. تسنیم می‌پرسد آیا ارزیابی مستندی از اجرای پنج ویرایش مبحث ۱۹ وجود دارد و چه نهادی مسئول سنجش صرفه‌جویی ناشی از آن است. تسنیم می‌گوید این پرسش‌ها را در «نخستین گام» از مدیران شرکت ملی گاز و مسئولان وزارت بهداشت پیگیری می‌کند.

نقش کمبود گاز

به نقل از مدیرعامل شرکت ملی گاز، که نامش در گزارش نیامده، حملات اسفند سال گذشته حدود ۲۳۰ میلیون مترمکعب از ظرفیت روزانه تولید گاز را تحت تأثیر قرار داده و با وجود تلاش برای بازیابی، بخشی از آن هنوز در دسترس نیست. گزارش تأکید می‌کند قطع گاز با خاموشی برق یکسان نیست؛ وصل دوباره گاز باید پس از ایمن‌سازی انجام شود، وگرنه خطر نشت، آتش‌سوزی و انفجار بالا می‌رود. بیمارستان‌ها، به‌ویژه بخش‌های ICU، CCU، NICU، اتاق عمل و دیالیز، به گرمایش وابسته‌اند و گزارش می‌نویسد ژنراتورهای اضطراری همه سناریوها را پوشش نمی‌دهند. نانوایی‌ها و مراکز نگهداری سالمندان نیز نام برده شده‌اند. بخش مهمی از نیروگاه‌های حرارتی به گاز وابسته‌اند و در کمبود، برخی به گازوئیل یا مازوت می‌روند که آلودگی هوا را بیشتر می‌کند؛ ولی کمبود گاز لزوماً به معنای قطع برق نیست.

چرا برای مهندسان مهم است؟

اگر ساختمان‌ها انرژی کمتری هدر دهند، فشار بر شبکه گاز در اوج سرما کم می‌شود. الزام‌های طراحی و اجرای صرفه‌جویی در مصرف انرژی در مبحث نوزدهم و عایق‌بندی در مبحث هجدهم عایق‌بندی و تنظیم صدا آمده است. مهندسان طراح و ناظر مسئول رعایت این الزام‌ها هستند و کیفیت اجرای عایق و پنجره، نه فقط نقشه، بر مصرف واقعی اثر می‌گذارد. گزارش تسنیم نتیجه‌گیری آماری ندارد و ادعای «ادامه اتلاف» در آن، بر پایه پرسش و دیدگاه است، نه ارزیابی مستند.

برای محاسبه‌های انرژی و مرور ضوابط، ابزارهای محاسبات مهندسی اپلیکیشن را ببینید.