طبقه‌بندی سبز ترکیه؛ ساخت و نوسازی ساختمان چه جایگاهی دارد؟

ترکیه برای نخستین بار چارچوب رسمی طبقه‌بندی فعالیت‌های اقتصادی بر پایه معیارهای زیست‌محیطی را منتشر کرده است. به گزارش سایت ترکیه‌ای «سنال شانتیه»، «آیین‌نامه طبقه‌بندی سبز ترکیه» در ۲۴ سپتامبر ۲۰۲۶ (۲ مهر ۱۴۰۵) در روزنامه رسمی منتشر شد و همان روز لازم‌الاجرا شده است. هدف آن شناسایی آسان‌تر سرمایه‌گذاری‌های پایدار، هدایت جریان مالی به سمت آن‌ها و جلوگیری از ادعاهای گمراه‌کننده محیط‌زیستی است. گزارش مرجع، متن رسمی نیست و جزئیات حقوقی را باید از روزنامه رسمی بررسی کرد.

فعالیت «مشمول» و «هم‌راستا»

بر اساس این گزارش، فعالیتی که در پیوست ۱ آیین‌نامه فهرست شده باشد «مشمول» ارزیابی است، ولی این به معنای سبز بودن آن نیست. فعالیت «هم‌راستا» فعالیتی مشمول است که سه شرط داشته باشد: کمک قابل‌توجه به دست‌کم یکی از هدف‌های محیط‌زیستی، آسیب نرساندن چشمگیر به دیگر هدف‌ها، و رعایت حداقل تضمین‌های اجتماعی. ارزیابی بر پایه معیارهای فنی غربالگری انجام می‌شود که ریاست تغییرات اقلیمی ترکیه صادر می‌کند. صرف ادعای «دوست‌دار محیط‌زیست» پروژه را هم‌راستا نمی‌کند.

شش هدف محیط‌زیستی آیین‌نامه عبارت‌اند از کاهش گازهای گلخانه‌ای، سازگاری با تغییر اقلیم، حفاظت از منابع آب پایدار، اقتصاد چرخشی، پیشگیری و کنترل آلودگی، و حفاظت از تنوع زیستی.

جایگاه ساختمان و تعهدهای گزارش‌دهی

ساخت ساختمان‌های جدید و نوسازی ساختمان‌های موجود در پیوست ۱ آمده است؛ بنابراین پروژه‌های ساختمانی در آینده با معیارهای فنی سنجیده می‌شوند. این معیارهای فعالیت‌محور هنوز منتشر نشده‌اند. شرکت‌های دارای فعالیت‌های پیوست، از جمله ساخت‌وساز، الزام عمومی به گزارش‌دهی ندارند و می‌توانند با قالب‌هایی که منتشر می‌شود، گزارش دهند. بانک‌ها و مؤسسات مالی مشخص‌شده از ۱ ژانویه ۲۰۲۹ ملزم به گزارش‌دهی می‌شوند و می‌توانند از شرکت‌های دریافت‌کننده تسهیلات گزارش بخواهند. گزارش مرجع هیچ آستانه عددی یا درصدی ذکر نکرده است.

چرا برای مهندسان مهم است؟

وقتی تأمین مالی به معیارهای محیط‌زیستی گره می‌خورد، مستندسازی مصالح، انرژی و پسماند ساختمان اهمیت پیدا می‌کند. مهندسان ایرانی می‌توانند همین منطق را با الزام‌های مبحث نوزدهم صرفه‌جویی در مصرف انرژی و انتخاب مصالح بر پایه مبحث پنجم مصالح و فرآورده‌های ساختمانی تمرین کنند. معیارهای فنی ساختمان هنوز منتشر نشده‌اند و بررسی اثر نهایی این چارچوب بر پروژه‌های ساختمانی باید پس از انتشار آن‌ها انجام شود.

برای مرور قوانین مرتبط، اپلیکیشن قوانین ساخت‌وساز را ببینید.