پیش‌نویس شیوه‌نامه انرژی خورشیدی بامی بررسی شد

نشست مشترک وزارت راه و شهرسازی، وزارت نیرو و شورای مرکزی سازمان نظام مهندسی ساختمان برای بررسی پیش‌نویس «شیوه‌نامه انرژی‌های تجدیدپذیر خورشیدی بامی» روز سه‌شنبه ۲۴ شهریور ۱۴۰۵ در محل سازمان برگزار شد. به گزارش پایگاه اطلاع‌رسانی سازمان نظام مهندسی که شنبه ۲۸ شهریور منتشر شد، پیش‌نویس از ابعاد فنی و حقوقی ارائه و بررسی شد و مقرر گردید پس از اعمال اصلاحات، در جلسه آتی به تصویب نهایی برسد. این شیوه‌نامه قرار است چارچوب واحدی برای طراحی، نصب و بهره‌برداری سامانه‌های فتوولتائیک روی بام ساختمان‌ها تعیین کند.

چرا شیوه‌نامه لازم شد؟

با ناترازی برق و قطعی‌های تابستانی دو سال اخیر، تقاضا برای نیروگاه‌های خورشیدی کوچک بامی به‌شدت افزایش یافته و وزارت نیرو با خرید تضمینی برق، از آن حمایت می‌کند. اما نصب این سامانه‌ها تاکنون بدون ضابطه ساختمانی مشخص انجام می‌شد: نه الزامی برای کنترل بار اضافی روی سقف وجود داشت، نه ضابطه‌ای برای ایمنی برقی و حریق، نه تعیین این‌که چه کسی صلاحیت طراحی و نظارت بر آن را دارد. حضور هم‌زمان وزارت نیرو (خریدار برق)، وزارت راه (متولی مقررات ملی) و نظام مهندسی (مجری نظارت) در این نشست، نشان می‌دهد شیوه‌نامه قرار است هر سه خلأ را پر کند.

چرا برای مهندسان مهم است؟

سامانه خورشیدی بامی یک بار سازه‌ای است، نه یک لوازم خانگی. پنل‌ها و سازه نگهدارنده آن‌ها ۱۵ تا ۲۵ کیلوگرم بر مترمربع بار مرده اضافه می‌کنند و مهم‌تر از آن، در برابر باد مانند بادبان عمل می‌کنند؛ نیروی بالابرنده باد روی پنل‌های شیب‌دار می‌تواند چند برابر وزن خودشان باشد. این بارها باید مطابق مبحث ششم (بارهای وارد بر ساختمان) محاسبه و به سقف موجود ـ که اغلب برای آن طراحی نشده ـ کنترل شود. شیوه‌نامه احتمالاً تأیید مهندس سازه را برای نصب روی ساختمان‌های موجود الزامی خواهد کرد.

بخش برقی ماجرا نیز کم‌اهمیت نیست: اتصال اینورتر به شبکه، حفاظت در برابر جریان معکوس، سیستم ارتینگ و قطع اضطراری برای آتش‌نشانان، همگی مشمول مبحث سیزدهم (طرح و اجرای تأسیسات برقی) هستند و آتش‌سوزی‌های ناشی از نصب غیراصولی پنل‌های خورشیدی در کشورهای دیگر، دلیل اصلی سخت‌گیری در این بخش بوده است.

از منظر فرصت شغلی، این شیوه‌نامه می‌تواند طراحی و نظارت سامانه‌های خورشیدی را به یک خدمت مهندسی قابل‌ارجاع تبدیل کند؛ به‌ویژه برای مهندسان برق و مکانیک که ظرفیت اشتغال آن‌ها در پروژه‌های معمول کمتر پر می‌شود. پیوند این سامانه‌ها با رده‌بندی انرژی ساختمان در مبحث نوزدهم (صرفه‌جویی در مصرف انرژی) نیز احتمالاً در نسخه نهایی شیوه‌نامه دیده خواهد شد.