تدوین نظام‌نامه ایمنی و HSE در دستور کار شورای مرکزی

کمیسیون ایمنی و HSE شورای مرکزی سازمان نظام مهندسی ساختمان در پنجمین جلسه خود، تدوین پیش‌نویس «نظام‌نامه ایمنی و HSE» را با هدف ایجاد رویه واحد، ارتقای استانداردهای ایمنی و کاهش حوادث ساختمانی در اولویت کاری قرار داد. به گزارش پایگاه اطلاع‌رسانی سازمان نظام مهندسی که شنبه ۲۸ شهریور ۱۴۰۵ منتشر شد، این جلسه چهارشنبه ۲۵ شهریور در سالن جلسات شورای مرکزی و با حضور هیئت رئیسه کمیسیون برگزار شد و محور آن، بررسی راهکارهای ارتقای ایمنی در صنعت ساختمان بود.

چرا نظام‌نامه واحد؟

امروز ایمنی کارگاه‌های ساختمانی در ایران میان چند مرجع تقسیم شده است: آیین‌نامه حفاظتی کارگاه‌های ساختمانی وزارت کار، مبحث دوازدهم مقررات ملی ساختمان، دستورالعمل‌های شهرداری‌ها و ضوابط بیمه. نتیجه، رویه‌های متفاوت در استان‌ها و ابهام در این است که هنگام حادثه، مسئولیت با مجری است، ناظر یا مالک. آمار رسمی سازمان تأمین اجتماعی نشان می‌دهد ساخت‌وساز همچنان پرحادثه‌ترین بخش اقتصادی کشور است و سقوط از ارتفاع و ریزش گود، دو علت اصلی مرگ‌ومیر کارگری هستند.

نظام‌نامه‌ای که کمیسیون در دست تدوین دارد، قرار است رویه سازمان‌های استانی را در سه حوزه یکسان کند: چک‌لیست بازرسی ایمنی ناظر، گزارش‌دهی حوادث و پیگیری انتظامی تخلفات ایمنی.

چرا برای مهندسان مهم است؟

مهم‌ترین اثر این نظام‌نامه، شفاف شدن مرز مسئولیت مهندس ناظر در حوادث است. مبحث دوازدهم مقررات ملی ساختمان (ایمنی و حفاظت کار در حین اجرا) الزامات فنی ـ از حفاظ لبه و داربست تا پایدارسازی گود ـ را تعیین کرده، اما این‌که ناظر چه زمانی باید کارگاه را متوقف کند و چگونه مستند کند، در استان‌ها متفاوت تفسیر می‌شود. یک نظام‌نامه سراسری، هم ابزار دفاعی ناظر در پرونده‌های قضایی است و هم معیار روشن برای شورای انتظامی.

برای مجریان ذی‌صلاح نیز این سند احتمالاً الزام به داشتن مسئول ایمنی و برنامه HSE مکتوب را ـ که اکنون فقط در پروژه‌های بزرگ رعایت می‌شود ـ به ساختمان‌های متوسط شهری گسترش خواهد داد.

پیوند این نظام‌نامه با مبحث سوم (حفاظت ساختمان‌ها در مقابل حریق) در مرحله اجرا ـ آتش‌سوزی کارگاهی حین جوشکاری و کار با عایق‌های قابل‌اشتعال ـ نیز از نکاتی است که کمیسیون در جلسات بعدی باید به آن بپردازد. مهندسانی که می‌خواهند در تدوین این سند اثرگذار باشند، می‌توانند پیشنهادهای خود را از طریق سازمان استان به کمیسیون منتقل کنند؛ چارچوب حقوقی مسئولیت‌ها در قانون نظام مهندسی و آیین‌نامه‌های آن آمده است.