توسعه ساختمان بدون حفظ هویت ایرانی معنا ندارد

امین مقومی، رئیس سازمان نظام مهندسی ساختمان کشور، در سیزدهمین همایش تخصصی صنعت ساختمان که سه‌شنبه ۲۴ شهریور ۱۴۰۵ برگزار شد، بر این نکته تأکید کرد که مسیر توسعه ساخت‌وساز در ایران باید هم‌زمان دو اصل را رعایت کند: حفظ هویت معماری ایرانی و بهره‌گیری هوشمندانه از فناوری‌های نو. به گزارش پایگاه اطلاع‌رسانی سازمان، او در این سخنرانی نگهداری ساختمان در دوره بهره‌برداری را حلقه گمشده صنعت ساختمان کشور خواند و همکاری دولت، سازندگان و جامعه مهندسی را شرط تحقق توسعه پایدار دانست.

مقومی گفت توسعه به معنای کنار گذاشتن میراث معماری کشور نیست؛ بلکه باید دانش امروز و نوآوری‌های فنی با این پشتوانه تاریخی درهم‌آمیخته شود تا بناهایی پدید آید که هم پاسخ‌گوی نیازهای امروز باشند و هم ریشه در فرهنگ این سرزمین داشته باشند.

نگهداری؛ حلقه گمشده چرخه عمر ساختمان

او در بخش دیگری از سخنانش، کیفیت و نگهداری ساختمان در دوره بهره‌برداری را نقطه‌ای مغفول در چرخه عمر بنا دانست و خواستار توجه جدی‌تر به این مرحله شد. به گفته او، بخش بزرگی از هزینه‌های چرخه عمر یک ساختمان نه در ساخت، بلکه در دهه‌های بهره‌برداری صرف می‌شود و بی‌توجهی به نگهداری، عمر مفید بناها را به نصف کاهش داده است.

به گفته رئیس سازمان، تحقق این اهداف بدون همکاری سه‌جانبه دولت، سازندگان و جامعه مهندسی ممکن نیست. او همچنین بر ضرورت گنجاندن اصول پایداری زیست‌محیطی و طراحی سبز در پروژه‌ها، در کنار حفظ اصالت معماری، تأکید کرد.

چرا برای مهندسان مهم است؟

سخنان رئیس سازمان سه پیام عملی برای مهندسان دارد. نخست، تأکید بر نگهداری یعنی مبحث بیست‌ودوم مقررات ملی ساختمان (مراقبت و نگهداری) که سال‌ها کم‌اهمیت‌ترین مبحث تلقی می‌شد، در حال تبدیل شدن به یک حوزه کاری جدی است؛ بازرسی دوره‌ای، تهیه شناسنامه نگهداری و خدمات مدیریت تأسیسات می‌تواند بازار تازه‌ای برای مهندسان ناظر و تأسیسات باز کند.

دوم، تأکید بر طراحی سبز و پایداری، الزامات مبحث نوزدهم (صرفه‌جویی در مصرف انرژی) را از یک چک‌لیست اداری به معیاری برای ارزیابی طرح‌ها ارتقا می‌دهد؛ مهندسان معمار و تأسیسات که با روش‌های طراحی اقلیمی و شبیه‌سازی انرژی آشنا باشند، در پروژه‌های آتی دست بالاتر را خواهند داشت.

سوم، پیوند هویت معماری ایرانی با فناوری، فرصتی برای بازخوانی راهکارهای اقلیمی معماری سنتی ـ از بادگیر و حیاط مرکزی تا جداره‌های خشتی ضخیم ـ با ابزارهای امروزی است. بسیاری از این راهکارها همان چیزی هستند که امروز زیر عنوان «طراحی غیرفعال» در استانداردهای بین‌المللی توصیه می‌شود.