سرشماری ثبتی‌مبنا؛ مسیر تازه سیاست‌گذاری بازار مسکن

سرشماری ثبتی‌مبنا می‌تواند پایه تخصیص هدفمند تسهیلات و منابع بخش مسکن باشد. به گزارش خبرگزاری تسنیم، سید محسن فاضلیان، عضو هیئت مدیره بانک مسکن، روز شنبه ۵ مهر ۱۴۰۵ با اشاره به سرشماری جدید کشور گفت این سرشماری گذار از روش‌های پیمایشی سنتی به مدل‌های ترکیبی بر پایه ثبت‌های اداری است و داده‌ای پیوسته و قابل‌اتکا درباره نسبت خانوار به واحد مسکونی و تراکم سکونت در مناطق مختلف فراهم می‌کند.

سرشماری ثبتی‌مبنا چگونه کار می‌کند؟

به گفته فاضلیان، در روش سنتی فاصله زمانی زیادی میان تولید داده و تصمیم‌گیری وجود داشت. روش جدید داده‌ها را از چند پایگاه اطلاعاتی جمع می‌کند:

• سامانه ملی املاک و اسکان
• شرکت ملی پست (کد پستی و نشانی)
• ثبت احوال
• سامانه‌های بانکی

عملیات میدانی در این روش فقط برای راستی‌آزمایی و تکمیل خلأهای اطلاعاتی انجام می‌شود. فاضلیان گفت داده‌های دقیق مکانی و ثبتی، خطر هدررفت منابع را کاهش می‌دهد و بانک مسکن برای تضمین دقت داده‌ها با مرکز آمار ایران همکاری خواهد کرد.

چرا برای مهندسان مهم است؟

سرشماری ثبتی‌مبنا وقتی کار می‌کند که هر واحد مسکونی یک شناسه یکتا و قابل‌اتکا داشته باشد؛ همان چیزی که این روزها در سازمان نظام مهندسی زیر عنوان «شناسه یکتای واحدهای ساختمانی» و در اجرای ماده ۱۴ قانون الزام در حال تدوین است. داده‌هایی که مهندسان نقشه‌بردار و معمار در این پروژه‌ها تولید می‌کنند، مستقیماً وارد همین پایگاه‌های ثبتی می‌شود؛ یعنی دقت متراژ، مختصات و کاربری ثبت‌شده توسط مهندس، از این پس مبنای سیاست‌گذاری مسکن کشور خواهد بود.

برای مهندسان شهرساز، داده پیوسته تراکم سکونت در هر محله، ابزاری است که تاکنون در اختیار نداشتند. طرح‌های تفصیلی و تصمیم درباره افزایش تراکم، می‌تواند بر پایه آمار واقعی خانوار و واحد گرفته شود؛ و نیاز به خدمات، پارکینگ و دسترسی طبق مبحث بیست‌وسوم (الزامات ترافیکی ساختمان) دقیق‌تر برآورد گردد.

مسئولیت حرفه‌ای درج اطلاعات درست در نقشه و گزارش‌ها نیز، طبق مبحث دوم (نظامات اداری) و قانون الزام به ثبت رسمی معاملات، با انتقال این داده‌ها به سامانه‌های ملی سنگین‌تر از گذشته می‌شود. خطایی که پیش‌تر در یک نقشه بایگانی‌شده پنهان می‌ماند، اکنون در تطبیق خودکار با داده‌های پست، ثبت و بانک آشکار می‌شود و می‌تواند به استعلام یا پرونده انتظامی برای امضاکننده بینجامد.