بازسازی پل B1 کرج با ۲۷۰۰ میلیارد تومان آغاز شد

عملیات بازسازی پل B1 آزادراه شمالی کرج که در ۱۳ فروردین ۱۴۰۵ در حمله هوایی آسیب دیده بود، با واگذاری ترک تشریفات به پیمانکار قبلی آغاز شد. به گزارش خبرگزاری تسنیم، بازوند، معاون وزیر راه و شهرسازی و مدیرعامل شرکت ساخت و توسعه زیربناهای حمل‌ونقل، روز دوشنبه ۳۰ شهریور ۱۴۰۵ اعلام کرد هزینه این پروژه ۲۷۰۰ میلیارد تومان برآورد شده و پیمانکار عملاً کار را شروع کرده است. به گفته او، نه موشک به این پل برخورد کرد اما سازه فرونریخت و همین موضوع، تصمیم به بازسازی به‌جای تخریب کامل را ممکن ساخت.

چه اتفاقی برای پل افتاد؟

بر اساس روایت معاون وزیر، پل در ساعت ۱۷ روز ۱۳ فروردین هدف قرار گرفت و یک ساعت بعد، پهپاد کابل‌های آن را زد تا سازه سقوط کند؛ اما پل سرپا ماند. پس از حادثه، «یک کار مطالعاتی و معاینه فنی قوی» روی سازه انجام شد و جمع‌بندی مشاوران و صاحب‌نظران این بود که سازه قابل بازسازی است و بهترین گزینه، واگذاری کار به همان پیمانکاری است که پل را ساخته و اسناد فنی و قالب‌های آن را در اختیار دارد.

ترک تشریفات مناقصه ـ که برای پروژه‌های اضطراری در قانون برگزاری مناقصات پیش‌بینی شده ـ به دولت اجازه می‌دهد بدون طی فرآیند چندماهه مناقصه، کار را مستقیماً واگذار کند. بازوند گفت این فرآیند در حال انجام است و ابلاغ به پیمانکار صادر شده.

چرا برای مهندسان مهم است؟

پل B1 یکی از معدود نمونه‌های ثبت‌شده در ایران است که یک سازه بزرگ‌دهانه زیر بار انفجاری چندگانه و سپس قطع کابل، فرو نریخته است. این‌که کدام مسیر بار جایگزین مانع سقوط شد ـ پیوستگی عرشه، ظرفیت اضافی پایه‌ها یا افزونگی کابل‌ها ـ برای مهندسان سازه درسی مستقیم درباره مفهوم «مقاومت در برابر خرابی پیش‌رونده» است؛ مفهومی که مبحث بیست‌ویکم مقررات ملی ساختمان (پدافند غیرعامل) برای ساختمان‌های مهم الزامی کرده و مبحث ششم (بارهای وارد بر ساختمان) در قالب الزامات یکپارچگی سازه‌ای به آن پرداخته است.

از منظر مهندسی ارزیابی، تصمیم «بازسازی به‌جای تخریب» تنها بر پایه معاینه فنی دقیق ممکن است: مغزه‌گیری از بتن، آزمایش غیرمخرب کابل‌ها و مهارها، برداشت تغییرشکل‌های ماندگار و تحلیل مجدد سازه با مقاطع آسیب‌دیده. این همان چرخه‌ای است که مبحث بیست‌ودوم (مراقبت و نگهداری از ساختمان‌ها) برای ارزیابی سازه‌های آسیب‌دیده توصیه می‌کند و مهندسان ناظر پل و ابنیه فنی باید با آن آشنا باشند.

برای پیمانکاران و مشاوران، این پروژه یادآور ضوابط ترک تشریفات در قانون برگزاری مناقصات و آیین‌نامه‌های آن است؛ سازوکاری که مسئولیت مستندسازی و کنترل هزینه را ـ به‌دلیل نبود رقابت ـ سنگین‌تر از مناقصه عادی می‌کند.