خاک‌رس کلسینه‌شده بریتانیایی جایگزین ۲۰ تا ۳۵ درصد سیمان

محصول جدیدی در بریتانیا عرضه می‌شود که می‌تواند ۲۰ تا ۳۵ درصد سیمان پرتلند را در بتن جایگزین کند. به گزارش New Civil Engineer، نشریه مهندسی عمران بریتانیا، که در ۲۰ اکتبر ۲۰۲۶ (۲۸ مهر ۱۴۰۵) منتشر شد، شرکت «سم‌بلند» (CemBlend) این محصول با نام «هپ‌سم» (HepCem) را روز ۲۲ اکتبر در نمایشگاه Precast and Masonry Expo معرفی می‌کند. هپ‌سم خاک‌رس کلسینه‌شده‌ای است که شرکت «هپورث کلی» در کارخانه خود در کرو ادج، نزدیک شفیلد، تولید می‌کند. نشریه رقم مشخصی برای کاهش انتشار کربن ذکر نکرده است.

محصول چیست؟

هپ‌سم یک ماده پوزولانی است: خاک‌رسی که برای فعالیت پوزولانی قابل‌پیش‌بینی انتخاب و در شرایط صنعتی کنترل‌شده کلسینه شده است. به گفته شرکت، می‌توان آن را در کارخانه بتن به مخلوط افزود و در سامانه‌های ترکیبی، از جمله مخلوط‌های سه‌گانه و چهارگانه با سنگ آهک، سرباره کوره آهنگدازی (GGBS) یا خاکستر بادی (PFA)، به کار برد. مؤسسه Construction Products Certification آن را مطابق BS 8615-1 تأیید کرده و کنترل مستمر تولید و نمونه‌برداری در کارخانه ادامه دارد. این ماده برای استفاده در چارچوب BS 8500، مشخصات بتن بریتانیا، با رعایت الزام‌های مربوط قابل استفاده است.

ادعاهای دوام و موضع شرکت‌ها

هپورث کلی می‌گوید این ماده نفوذپذیری را کم می‌کند، مقاومت در برابر نفوذ کلرید و حمله سولفات را بهتر می‌کند و واکنش قلیایی ـ سیلیسی (ASR) را کاهش می‌دهد؛ ولی تأکید دارد این اثرها به طرح اختلاط و شرایط مواجهه بستگی دارند. سایمون بولتر، مدیر سم‌بلند، گفت محصول گواهی دارد، مشارکت توزیع برقرار است و هم‌اکنون در مقیاس تجاری در دسترس است. او آن را جایگزینی برای مواد پوزولانی سنتی دانست که تأمین‌شان محدودتر می‌شود. دانیل هانپل، مدیرعامل هپورث کلی، کیفیت محصول را حاصل فرایند دقیق روی خاک‌رس انتخاب‌شده خواند. نشریه حجم تولید، قیمت و زمان تحویل را نیاورده است.

چرا برای مهندسان مهم است؟

کاهش سهم کلینکر در بتن، هم مصرف سیمان و هم ردپای کربنی را کاهش می‌دهد و مواد پوزولانی از افزودنی‌های شناخته‌شده بتن‌اند. با این حال استفاده از هر افزودنی معدنی باید بر پایه آزمایش و طرح اختلاط تأییدشده باشد. الزام‌های بتن آرمه، دوام و کنترل کیفیت در مبحث نهم طرح و اجرای ساختمان‌های بتن آرمه آمده است و مشخصات مصالح در مبحث پنجم مصالح و فرآورده‌های ساختمانی بررسی می‌شود. ادعاهای دوام شرکت‌ها، مثل مقاومت در برابر کلرید یا سولفات، را باید در شرایط پروژه، مثلاً سواحل جنوب یا خاک‌های سولفاتی، آزمایش کرد.

برای محاسبه‌های بتن و مصالح، ابزارهای محاسبات مهندسی اپلیکیشن را ببینید.