صادق: ضوابط احداث پناهگاه طی دو هفته بازنگری می‌شود

وزیر راه و شهرسازی از بازنگری فوری مبحث بیست‌ویکم مقررات ملی ساختمان (پدافند غیرعامل) در یک تا دو هفته آینده خبر داد. به گزارش خبرگزاری مهر، فرزانه صادق روز ۱۳ مهر ۱۴۰۵ گفت ساخت پناهگاه باید در ساختمان‌های جدید و فضاهای عمومی به یک الزام قانونی تبدیل شود و دفتر مقررات ملی و کنترل ساختمان باید بازنگری شتاب‌یافته این مبحث را ظرف همین مدت آغاز و اصلاحیه‌ای را که ساخت پناهگاه در ساختمان‌های جدید را الزامی کند و فضاهای عمومی را ساماندهی کند، منتشر نماید.

چه چیزی قرار است تغییر کند؟

وزیر راه توضیح داد ساخت پناهگاه در دهه‌های گذشته یک الزام بوده اما بعدها به یک اقدام اختیاری تبدیل شده است. او به تجربه سوئیس اشاره کرد که ساخت پناهگاه در ساختمان‌های جدید را در اولویت قرار می‌دهد. صادق گفت افزایش احتمالی هزینه ساخت نباید مانع ارتقای ایمنی شود و به الزاماتی مانند پنجره دوجداره و ضوابط سخت‌گیرانه حریق و دود اشاره کرد که در آغاز با مقاومت روبه‌رو بودند، اما وقتی صدور پایان‌کار به رعایت آن‌ها مشروط شد، به رویه استاندارد تبدیل شدند. به گفته او، برای پناهگاه نیز باید همین رویکرد اجرایی اعمال شود.

در بخش فضاهای عمومی، وزیر راه خواست استانداران سراسر کشور مجهزسازی و ایمن‌سازی تأسیسات عمومی مانند ایستگاه‌های مترو را بر اساس نیاز هر استان در اولویت قرار دهند. او به خاطره پناه بردن مردم به مدارس هنگام آژیر خطر در سال‌های جنگ هشت‌ساله اشاره کرد و گفت تاب‌آوری شهرها باید با زیرساخت دفاعی و پناهگاهی ساخته شود.

چرا برای مهندسان مهم است؟

اگر بازنگری مبحث ۲۱ به الزام پناهگاه در ساختمان‌های جدید برسد، برنامه فیزیکی بسیاری از پروژه‌ها تغییر می‌کند. پناهگاه معمولاً در طبقه زیرین ساخته می‌شود و طراحی آن چند ملاحظه مستقل دارد: مقاومت سازه در برابر بارهای انفجار و آوار، تهویه و فیلتراسیون هوا، راه‌های ورود و خروج و مصالح. بخش سازه‌ای آن به مبحث نهم (بتن‌آرمه) و بارگذاری آن به مبحث ششم (بارهای وارد بر ساختمان) مربوط است، و ایمنی در برابر حریق و دود، که الزامات مبحث ۲۱ بر آن‌ها استوار است، با مبحث سوم (حفاظت ساختمان‌ها در مقابل حریق) هماهنگ می‌شود.

از نظر اقتصادی، پناهگاه مساحت مفید و هزینه زیرزمین را افزایش می‌دهد و اگر الزام شود، باید در برآورد هزینه و فروش پروژه‌های آینده دیده شود. مهندسان مشاور می‌توانند از همین حالا طراحی چندمنظوره این فضاها ـ مثلاً پارکینگ یا انبار قابل تبدیل به پناهگاه ـ را مطالعه کنند. در تهران، پارکینگ‌های پناهگاهی منطقه ۲ پیش‌تر به‌عنوان نمونه اجرایی مطرح شده بود. مشروط شدن پایان‌کار به رعایت این الزام نیز تغییری است که کنترل پروژه‌ها را سخت‌گیرانه‌تر می‌کند و مسئولیت مهندس ناظر را افزایش می‌دهد؛ مبنای حقوقی آن در مبحث دوم (نظامات اداری) و قوانین کنترل ساختمان آمده است.