شناسه یکتا برای واحدهای ساختمانی؛ گام تازه ماده ۱۴

دو نشست تخصصی با حضور شورای مرکزی سازمان نظام مهندسی ساختمان، نمایندگان سازمان ثبت اسناد و املاک، شهرسازی تهران و متخصصان معماری و نقشه‌برداری، فرآیند تولید شناسه یکتا برای واحدهای ساختمانی در راستای اجرای ماده ۱۴ قانون الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیرمنقول را بررسی کرد. به گزارش پایگاه اطلاع‌رسانی سازمان نظام مهندسی که سه‌شنبه ۱۰ شهریور ۱۴۰۵ منتشر شد، این نشست‌ها بر تدوین چارچوب اجرایی، تعیین وظایف مهندسان و یکپارچه‌سازی داده‌های ثبتی، شهرداری و مهندسی متمرکز بود.

نقش نقشه‌بردار و معمار

بر اساس جمع‌بندی جلسات، نقشه‌برداران نقش تعیین‌کننده‌ای در «تعیین موقعیت و کنترل هندسی» واحدهای ساختمانی خواهند داشت و معماران مسئول تولید و صحه‌گذاری اطلاعات ساختمانی می‌شوند. هدف نهایی، ایجاد یک شناسه یکتا و پایدار برای هر واحد ساختمانی است که در طول عمر بنا ثابت بماند و سوابق ثبتی، شهرسازی و فنی آن را به هم متصل کند؛ چیزی شبیه شماره پلاک خودرو اما برای واحدهای مسکونی و تجاری.

مقرر شد جلسات بعدی، رویه‌های اجرایی و شرح خدمات دقیق‌تری برای این فرآیند تدوین کند تا مدیریت جامع اطلاعات ساختمانی و شفافیت نظارت بر ساخت‌وساز ارتقا یابد.

چرا برای مهندسان مهم است؟

شناسه یکتای ساختمانی، زیرساخت داده‌ای همان چیزی است که پیش‌تر با عنوان «شناسنامه فنی و ملکی» توسط رئیس سازمان مطرح شده بود؛ بدون یک شناسه واحد که سوابق را به هم وصل کند، شناسنامه فنی عملاً غیرقابل اجراست. مهندسانی که در پروژه‌های ماده ۱۴ (تهیه نقشه و مستندات فنی املاک فاقد سند) فعالیت می‌کنند، در آینده نزدیک باید شناسه یکتا را در گزارش‌های خود درج کنند؛ نکته‌ای که شرح خدمات مبحث دوم مقررات ملی ساختمان (نظامات اداری) برای این خدمات باید به‌روزرسانی کند.

برای نقشه‌برداران، «کنترل هندسی» به‌عنوان وظیفه محوری یعنی دقت مختصات UTM و تطبیق آن با کاداستر ثبت، از یک کار توصیه‌شده به یک الزام قانونی با پیامد ثبتی تبدیل می‌شود؛ خطای مختصات دیگر فقط یک اشکال نقشه نیست، بلکه می‌تواند شناسه یک ملک را با ملک مجاور قاطی کند.

این پروژه هم‌چنین زمینه را برای اتصال داده‌های مهندسی به سامانه‌های شهرداری فراهم می‌کند؛ گامی که در نهایت می‌تواند کنترل نقشه، صدور پروانه و پایان‌کار را خودکارتر کند. مبنای حقوقی الزام تهیه این مستندات در قانون الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیرمنقول و آیین‌نامه‌های آن آمده است.