اخوندی: توسعه ساخت‌وساز تهران باید با سقف آب هماهنگ شود

عباس آخوندی، وزیر پیشین راه و شهرسازی، می‌گوید توسعه ساخت‌وساز تهران باید به سقف منابع آب پایتخت وابسته شود، نه برعکس. به گزارش اقتصادآنلاین، او در پنجمین نشست «شهر و آب» که ۲۲ مهر ۱۴۰۵ گزارش آن منتشر شد، با اشاره به بحران کم‌آبی تهران گفت ساخت‌وساز ادامه دارد در حالی که هر ساختمان جدید می‌تواند جمعیت بیشتری را در شهر ساکن کند و تقاضای آب و خدمات شهری را بالا ببرد. پیشنهاد او این است که نخست سقف تأمین آب تهران مشخص شود و سپس توسعه شهر با آن هماهنگ گردد.

ارقام و پیشنهادها

بر اساس این گزارش، آخوندی گفت سرانه مصرف آب از حدود ۲۵۰ لیتر به حدود ۱۸۰ لیتر کاهش یافته، اما مشکل آب تهران حل نشده است؛ چون جمعیت، حجم ساخت‌وساز و فروش تراکم افزایش یافته‌اند. او در ادامه چند پیشنهاد مطرح کرد:

• تعیین سقف تأمین آب تهران پیش از برنامه‌ریزی توسعه شهری
• احتیاط درباره ساخت برج‌های بلند اطراف ایستگاه‌های مترو، چون ممکن است جمعیت را در شهری با محدودیت آب متمرکز کند
• اصلاح مقررات ساختمان: جداسازی آب آشامیدنی و غیرآشامیدنی، بازچرخانی آب خاکستری، استفاده از آب باران و تغییر شیوه آبیاری فضای سبز

در همین نشست، سیدمحمد بهشتی، معمار و پژوهشگر میراث فرهنگی، به بُعد تاریخی و فرهنگی کم‌آبی از قنات‌ها تا قواعد تقسیم آب یزد پرداخت و حبیب جباری، جامعه‌شناس اقتصادی، حکمرانی و ناهم‌خوانی مرزهای اداری با حوضه‌های آبریز را از ریشه‌های بحران دانست.

چرا برای مهندسان مهم است؟

پیشنهادهای آخوندی ـ جداسازی شبکه آب، بازچرخانی آب خاکستری و استفاده از آب باران ـ همگی به‌طور مستقیم به طراحی تأسیسات ساختمان مربوط‌اند. مبحث شانزدهم مقررات ملی ساختمان (تأسیسات بهداشتی) امروز لوله‌کشی آب را بر اساس یک شبکه واحد تعریف می‌کند؛ اگر الزام دوشبکه‌ای شدن آب (آشامیدنی و غیرآشامیدنی) به ضوابط اضافه شود، طراحی لوله‌کشی ساختمان‌های جدید پیچیده‌تر و گران‌تر خواهد شد و مهندسان تأسیسات باید هم‌زمان با ایمنی بهداشتی، مانع اتصال اشتباه دو شبکه شوند.

بازچرخانی آب خاکستری و جمع‌آوری آب باران همچنین به فضای فنی و مخزن نیاز دارند که باید در مرحله طراحی معماری و سازه پیش‌بینی شود؛ و همکاری با مبحث چهاردهم (تأسیسات مکانیکی) برای پمپ‌ها و تصفیه ضروری است. این پیشنهادها هنوز مصوب نشده‌اند و نظر یک وزیر پیشین هستند، اما با جهت‌گیری رو به رشد وزارت راه برای اصلاح مباحث مقررات ملی هم‌سو است.

پیشنهاد محدودیت تراکم، به‌ویژه در طرح‌های توسعه مبتنی بر حمل‌ونقل عمومی که در تهران تصویب شده، می‌تواند بر ضوابط تراکم و ارتفاع طرح‌های تفصیلی اثر بگذارد. مهندسان معمار و شهرساز باید تحولات این بحث را در قوانین شهرسازی و مدیریت منابع آب دنبال کنند.