چالش‌های رشته مکانیک در آب‌فا و آتش‌نشانی بررسی شد

ششمین جلسه گروه تخصصی مکانیک شورای مرکزی سازمان نظام مهندسی ساختمان با حضور اعضای این گروه در محل شورای مرکزی برگزار شد. به گزارش پایگاه اطلاع‌رسانی سازمان نظام مهندسی که چهارشنبه ۱ مهر ۱۴۰۵ منتشر شد، این نشست سه‌شنبه ۳۱ شهریورماه برگزار شد و محور اصلی آن، رابطه رشته مکانیک با مقررات ملی ساختمان و چالش‌های خدمات مهندسی تأسیسات مکانیکی در دو حوزه آب و فاضلاب (آبفا) و آتش‌نشانی بود.

چرا این دو حوزه محل چالش‌اند؟

خدمات تأسیسات مکانیکی ساختمان معمولاً تحت نظارت سازمان نظام مهندسی طراحی و اجرا می‌شود، اما هنگام اتصال به شبکه شهری آب و فاضلاب یا سامانه‌های اطفای حریق، مجوز و تأیید نهایی اغلب بر عهده شرکت آبفا و سازمان آتش‌نشانی است. این دوگانگی مرجع، سال‌هاست باعث تناقض میان نقشه مصوب مهندس تأسیسات و الزامات اجرایی شرکت‌های خدماتی می‌شود؛ از قطر و جنس لوله انشعاب گرفته تا فشار مورد نیاز سیستم آب‌رسانی اطفای حریق.

چرا برای مهندسان مهم است؟

هماهنگی میان مبحث شانزدهم مقررات ملی ساختمان (تأسیسات بهداشتی) که ضوابط لوله‌کشی آب و فاضلاب داخل ساختمان را تعیین می‌کند، با استانداردهای شرکت‌های آبفا برای انشعاب و اتصال به شبکه شهری، از دیرباز محل اصطکاک مهندسان تأسیسات بوده است. اگر این جلسات به تدوین رویه یکسان بینجامد، مهندس مکانیک دیگر مجبور نخواهد بود نقشه را برای تطبیق با هر شرکت آبفای محلی دوباره اصلاح کند.

در حوزه آتش‌نشانی، تناقض حتی حساس‌تر است: مبحث سوم مقررات ملی ساختمان (حفاظت ساختمان‌ها در مقابل حریق) الزامات فشار و دبی آب سیستم اسپرینکلر و هیدرانت را تعیین کرده، اما تأیید نهایی سیستم اغلب توسط سازمان آتش‌نشانی و بر اساس دستورالعمل‌های داخلی آن انجام می‌شود که همیشه با متن مبحث سوم یکسان نیست. این ابهام، مسئولیت مهندس طراح را در صورت بروز حادثه پیچیده می‌کند: کدام سند مرجع است، مبحث مقررات ملی یا دستورالعمل محلی آتش‌نشانی؟

نتیجه این نشست‌ها می‌تواند مبنای مذاکره سازمان نظام مهندسی با وزارت نیرو (متولی آبفا) و سازمان شهرداری‌ها برای یکسان‌سازی این ضوابط باشد؛ موضوعی که در نهایت باید در چارچوب قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان و مصوبات مرتبط تثبیت شود تا مسئولیت هر طرف روشن گردد.